AfbeeldingIk vergeet nooit de eerste keer dat wij op bezoek gingen in het verpleeghuis; ‘oma’s nieuwe huis’, zoals we het aan Jonna hadden verteld. Toen we de ‘huiskamer’ inliepen, durfde ze oma in eerste instantie niet te begroeten. Nu moet ik zeggen dat ik zelf ook schrok. Het kleine vrouwtje dat hier met haar hoofd omlaag in die veel te grote rolstoel zat, deed in weinig denken aan die slimme, grappige, sterke vrouw die mijn schoonmoeder altijd geweest was.

Nu zat ze daar, met andere dementerende ouderen op een zogenaamde ‘gesloten’ afdeling. We gingen regelmatig op bezoek, en Jonna kende al snel het cijferslot van de deur uit haar hoofd. Ze leerde omgaan met de mensen op de afdeling, die allemaal haar aandacht zochten en riepen wat een mooi meisje ze was. Dat kon ze wel waarderen. Ze liep nu ook zelf als eerste naar haar oma’s kamer toe als we binnenkwamen, om haar een kus te geven.

Het was prachtig om te zien, dat oma, hoezeer ze ook in zichzelf gekeerd in haar bed lag, altijd begon te stralen als ze haar kleinkind zag, en meteen haar lippen tuitte om Jonna een kus terug te geven. “Dag lieve schat”, fluisterde ze dan, en Jonna zei “Dag oma”. Dit ene moment was het waard om naar het verzorgingstehuis te rijden, zelfs al was er de rest van het bezoek geen contact meer mogelijk.

Want dat oma aan het einde van haar leven was gekomen, daar was geen twijfel meer over. De precieze medische oorzaken zijn tot op de dag van vandaag niet helemaal bekend, maar dat de hersenbloeding (of het aneurisme, wat het eigenlijk was), een versneld proces van dementie heeft ingezet, was wel duidelijk. “Je mag de gordijnen wel sluiten, hier is niets meer te doen”, had ze daar zelf over gezegd. Maar misschien bedoelde ze wel wat anders.

Gelukkig leek oma in haar situatie te berusten. Was ze eerder nog wel eens boos geweest over haar lichamelijke, maar vooral over haar geestelijke achteruitgang; nu was daar niets meer van te merken. Ze lag daar maar te liggen en wij zaten daar maar te zitten als we langskwamen. Jonna bracht leven in de brouwerij, door heen en weer te rennen, alles te bestuderen, vragen te stellen en grappen te maken.

Ze leek niet aangedaan door het smalle hoofd met de ingevallen wangen van haar oma op het witte kussen, de breekbare polsen met de veel te grote, fladderende handen, de halfopen ogen die in de verte staarden of je soms minutenlang aan konden kijken. Kinderen zijn keihard, zeggen ze weleens, maar ik denk dat niet. Ik denk dat ze gewoon negeren wat ze niet kunnen begrijpen. En geef ze eens ongelijk.

Reacties

reacties


1.416 views | Geschreven door

7 reacties

  1. Liesbeth van der Heijden

    Mooi verhaal Mirjam. En je hebt gelijk met je laatste zin, denk ik. Of kinderen vinden gewoon andere dingen er dan wij…

  2. mirjamvanzelst

    Dankje, Liesbeth. Ik heb met verbazing, ontroering en onthutsing gekeken naar J’s manier van omgaan met haar stervende oma. Inmiddels is ze dood. Kinderen zijn niet gebonden aan conventies als ‘Je Moet Voortdurend Bedroefd Zijn Als Er Iemand Dood Is’. De ene minuut treurde ze, de andere speelde ze. Boeiend.

  3. Liesbeth van der Heijden

    Mooi! Mijn schoonvader stierf toen Hannah en Josephine net vier jaar waren. Een dag na hun verjaardag. Op de dag van de begrafenis zat Hannah klaar met het strandsetje dat ze voor haar verjaardag had gekregen. Om opa te begraven. Ze heeft alles meegemaakt met het emmertje, schepje, zandvormpjes en zeefje in haar knuistjes geklemd. Toen de kist in de kuil was gezakt, heeft zij met het gloednieuwe Jip en Janneke-schepje de eerste aarde erop gegooid. En daarna ging ze zandtaartjes bakken.

  4. Tefke van Dijk

    Fascinerend hoe kinderen omgaan met ouderen. En hoe ouderen omgaan met kinderen. Ik ben laatst een verzorgingstehuis binnen gelopen met een als Sinterklaas verkleed kind. Succes gegarandeerd, kan ik je zeggen.

  5. tinekehoningh

    Toen mijn behoorlijk drukke, aanwezige dochter twee jaar was, overleed mijn schoonvader. Op de eerste dag van verdriet moest er van alles geregeld worden – zoals dat gaat. Dochter ging aan een tafeltje in een hoekje zitten. Kleuren, toren bouwen, puzzel maken. Soms moest iemand even huilen. Dan kwam ze. Keek je met een schuin hoofd aan, gaf een knuffel, ging even op schoot zitten – en trok zich weer terug. Ongelooflijk, vond ik dat. En zo mooi.

  6. Ouder 2.0 | Ouders Onderling

    […] dit blog is eerder geschreven over overleden oma’s en opa’s, door Mirjam en Johan. Hartverwarmend waren ook de reacties toen ik op Twitter schreef: ‘Ik vind cremeren […]